Kompletna sveska - spremljena za lako preuzimanje

• Redakcija 2021. godine

SADRŽAJ

• Redakcija

INCONSISTENT ADJUDICATION – A VIOLATION OF THE RIGHT TO FAIR TRIAL UNDER THE EUROPEAN CONVENTION ON HUMAN RIGHTSThe ECtHR does not review decisions of national courts of the States Parties to the European Convention. However, it has developed a pattern in its case law to find a violation of the Convention on the grounds that the fair hearing lacked if there was a case law inconsistency at the level of national jurisdiction. The ECtHR case law was settled in a Grand Chamber case against Turkey in 2011. To find a violation under Article 6 of the Convention the ECtHR requires two tests. Firstly, it must establish the existence of a profound and long-standing inconsistency in the domestic case law, and secondly, the ECtHR rais-es the issue of a mechanism aimed at removing the inconsistency. If the mechanism does not exist, or if it applied ineffective-ly, the ECtHR finds a violation of human rights. The author suggests the ECtHR should revisit its jurisprudence.

• Dragoljub Popović [ Union University Faculty of Law, Belgrade, Serbia; Former judge of the ECtHR ]

USTAVOTVORSTVO PRE 100 GODINA: ŠTAMPA PREMA VIDOVDANSKOM USTAVUU članku koji se objavljuje povodom 100 godina od donošenja Vidovdanskog ustava, autor se bavi jednim od ključnih instituta ovog dokumenta – slobodom štampe. Na osnovu diskusija u Ustavnom odboru i plenumu Ustavotvorne skupštine, autor zaključuje da su odredbe Vidovdanskog ustava o štampi, nastale autokratizacijom određenih odredbi Ustava Srbije od 1903. U članku se naročito analiziraju ograničenja štampe uvedena „prelaznim naređenjima“ Vidovdanskog ustava, putem zaobilazne cenzure i inkriminacije „verskog ili plemenskog razdora ili mržnje protiv države“.

• Marko Pavlović [ Pravni fakultet Univerziteta u Kragujevcu, Srbija ]

ZAKONSKA PRETPOSTAVKA KRIVICE U SRPSKOM OBLIGACIONOM PRAVUSubjektivna neugovorna (deliktna) odgovornost za štetu uslo­vljena je štetom, uzročnnom vezom i krivicom. Sve te uslove dokazuje oštećeni (sistem dokazane krivice) jer se odgovornost za štetu ne pretpostavlja. Ali, postoji i oboriva pretpostavka krivice, kojom se dokaz nepostojanja krivice prevaljuje na štetnika (sistem pretpostavljene krivice). Sistem dokazane krivice preovlađuje, dok je sistem pretpostavljene krivice prihvaćen u manjem broju zakonodavstava (ranije sovjetsko i aktuelno rusko pravo, a zatim i nekadašnje jugoslovensko i aktuelno pravo bivših jugoslovenskih republika). Jedino su redaktori srpskog Prednacrta građanskog zakonika predložili vraćanje na sistem dokazane krivice. U radu su najpre izloženi istorijski osvrt na primenu sistema dokazane krivice i zakonska rešenja iz jugoslovenskog prava pre i posle donošenja Zakona o obligacionim odnosima, da bi se, potom, kritički analizirali sistem dokazane i sistem pretpostavljene krivice. Na kraju rada je zaključno razmatranje u kojem se, uz sumiranje njihovih osobenosti, potenciraju prednosti sistema pretpostavljene krivice.

• Đorđe Nikolić [ Pravni fakultet Univerziteta u Nišu, Srbija ]

KRIPTOVALUTE U ISLAMSKOM FINANSIJSKOM SISTEMU KROZ PRIZMU ŠERIJATSKOG PRAVAKreiranjem kriptovaluta otpočela je nova era u evoluciji novca. U kriptovalutnom sistemu države nemaju primat nad monetarnim tokovima već se on nalazi u rukama učesnika u kriptovalutnom sistemu. Time je omogućena „demokratizacija“ novca, ali su otvorena i brojna pitanja koja je neophodno razrešiti kako bi se potpuno iskoristio potencijal kriptovaluta. Meću njima se posebno ističu pitanja uključivanja kriptovaluta u monetarnu politiku, računovodstvenog i poreskog tretmana kriptovaluta i sprečavanja potencijalnih zloupotreba. Šerijatski stručnjaci se, pak, bave kriptovalutama sa aspekta njihove šerijatske valjanosti, u vezi sa čime postoje sledbenici doktrine o šerijatskoj neispravnosti kriptovaluta, s jedne strane, i sledbenici doktrine o šerijatskoj valjanosti kriptovaluta, s druge strane. U ovom radu ćemo analizirati tretman novca u islamskom učenju i praksi, koncepciju kriptovaluta, izazove njihove praktične primene i argumente koje u prilog svom stavu o šerijatskoj (ne)ispravnosti kriptovaluta iznose šerijatski stručnjaci

• Ahmedin Lekpek [ Departman za ekonomske nauke, Državni univerzitet u Novom Pazaru, Srbija ]

ENKRIPCIJA MOBILNOG TELEFONA KAO PREPREKA OTKRIVANJU I DOKAZIVANJU KRIVIČNIH DELA – OSVRT NA UPOREDNA REŠENJARačunarski podaci sa dokaznim potencijalom nalaze se u sve većem broju izvora, među kojima su od posebnog značaja pametni mobilni telefoni. Kada nadležni organi, za potrebe otkrivanja i dokazivanja krivičnih dela, prikupljaju iz ovog uređaja podatke, potencijalne elektronske dokaze, susreću se sa više normativnih i praktičnih izazova, a jedan od otežavajućih faktora je enkripcija celog internog skladišta podataka. Neretko oni imaju odgovarajuće ovlašćenje za ostvarivanje pristupa sadržaju mobilnog telefona, ali im nedostaju tehničke mogućnosti da, bez posedovanja ključa za dekripciju, ostvare pristup i prikupe podatke u čitljivom obliku. Iako se funkcija enkripcije ne može i ne sme zanemariti u savremenom digitalnom okruženju, ona ima opstruktivno dejstvo na krivičnu istragu. Međutim, ovu prepreku nadležni organi mogu prevazići primenom drugih odgovarajućih mera i radnji. U radu autor analizira taktike i tehnike, odnosno mere i radnje za ostvarivanje pristupa sadržaju mobilnog telefona zaštićenog enkripcijom i razmatra pravne osnove za njihovu primenu.

• Milana Pisarić [ Pravni fakultet Univerziteta u Novom Sadu, Srbija ]

Colander, David, Craig Freedman. 2019. Where Economics Went Wrong: Chicago's Abandonment of Classical Liberalism. Princeton and Oxford: Princeton University Press, 267.

• Boris Begović [ Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, Srbija ]

Reiman, Jeffrey, Paul Leighton. 2017. The Rich Get Richer and the Poor Get Prison – Ideology, Class and Crimi-nal Justice. 11th edition. New York – London: Routledge, 285.

• Mila Đorđević [ Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, Srbija ]

Vuković, Igor. 2021. Krivično pravo: Opšti deo. Beograd: Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, 586.

• Ivana Marković [ Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, Srbija ]

Delić, Nataša. 2021. Krivično pravo: Posebni deo. Beograd: Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, 464.

• Ivana Radisavljević [ Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, Srbija ]

MOMIR B. MILOJEVIĆ (1933–2021) ČUVAR BAŠTINE PRAVNOG FAKULTETA U BEOGRADU

• Jovica Trkulja [ Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, Srbija ]

STEFAN ANDONOVIĆ (1991‒2021)

• Andreja Katančević [ Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, Srbija ]